Stappenplan
Bedrijfsoverdracht

5. Bedrijfsanalyse

Fase 1 van het overdrachtsplan: de bedrijfsanalyse

Je hebt in de vorige stappen je realistische verkoopwaarde én je vraagprijs bepaald. Je weet waar je voor gaat. 

Je wilt nu daadwerkelijk aan de slag met de verkoop van je bedrijf. Hiervoor gaat het volledige overdrachtsplan uitwerken. Dat doe je samen met specialisten.

Het plan bestaat uit drie fases:

• fase 1: het analyseren van je bedrijf
• fase 2: het maken van een plan van aanpak voor de verkoop
• fase 3: het opstellen van een informatiedocument voor de potentiële koper.

Bedrijfsanalyse 
Doel van de analyse is een goed overzicht te krijgen van zaken die mogelijk van belang zijn voor de koper van je bedrijf. Het is geen verplicht rijtje dat je moet afwerken, maar denk er wel goed over na: wat voor jou vanzelfsprekende informatie is hoeft dat niet te zijn voor de koper. Uiteindelijk bepaal je zelf welke informatie je wilt delen via de ‘verkoopbrochure’ van je bedrijf.  

Werk de volgende onderwerpen uit: 

1.  Historie bedrijf
Beschrijf de geschiedenis van je bedrijf. Betrek hierin de datum van oprichting en wanneer je het bedrijf hebt overgenomen. Wat heb jij in de loop van de tijd veranderd en toegevoegd aan je bedrijf? 

2.  Bedrijfsgegevens
Vermeld adres- en contactgegevens, de rechtsvorm, KvK nummer, domeinna(a)m(en),  gegevens belastingdienst waaronder BTW nummer, bedrijfstarieven, gegevens boekhouder/accountant en andere adviseurs.  

3.  Bedrijfsactiviteiten
Welke producten en diensten verkoop je? Welk specifiek vakmanschap is nodig om het bedrijf uit te kunnen oefenen? En welke kennis als (lokaal) ondernemer is nodig om het bedrijf succesvol voort te kunnen zetten?  

4. Doelgroep
Beschrijf je doelgroep (klanten) en de manier waarop je die bereikt zoals verkoopkanalen, website, e-shop, (social) media 

5. Bedrijf en markt
Wat zijn de sterke punten van je bedrijf, welke verbeterpunten zijn er? Wat zijn de kansen en bedreigingen? 

6. Relatiebestanden
Zorg voor een juist en volledig bestand van je:

• Klanten
• Leveranciers
• Netwerk (zoals ondernemers waarmee je samenwerkt). 

7. Bedrijfsresultaten 

In stap 3 van het stappenplan heb je al je financiële gegevens op een rij gezet. Maak nu op basis van die informatie een inschatting van de omzet voor het komende jaar. Geef aan waar je deze inschatting op baseert.  

8. Bedrijfsmiddelen 
Je boekhouder heeft eerder een overzicht gemaakt van alle bedrijfsmiddelen. Werk dat zonodig uit zodat de koper weet wat hij precies gaat overnemen. 

9. Overeenkomsten en vergunningen
Als ondernemer heb je allerlei overeenkomsten afgesloten en beschik je mogelijk over vergunningen. Van belang is deze in beeld te krijgen en voor elke overeenkomst te bekijken óf en wát de mogelijkheden voor overdracht zijn.

Een paar voorbeelden: 

Overeenkomsten met klanten
Denk aan garanties, servicecontracten en doorlopende dienstverlening. Afhankelijk van de door jouw gemaakte afspraken kan jij wettelijke verplicht zijn  deze overeenkomsten na te komen (denk aan garantieverplichtingen). Maar vanuit het perspectief van de koper kan het waardevol zijn deze over te nemen. Hij heeft dan direct een relatie met jouw voormalige klanten..  

Kijk ook goed naar verzekeringsovereenkomsten. Wat gebeurt daarmee als je het bedrijf overdraagt. Laat je niet verrassen.  

Overeenkomsten met leveranciers
Daar kunnen verplichtingen in staan die op de overeenkomst van toepassing zijn als je je bedrijf verkoopt. Denk aan de overgesproken afname van producten of diensten. Zorg ervoor dat de koper deze verplichting overneemt.  

Vergunningen
Welke vergunningen staan er op jouw naam? Zijn die overdraagbaar of niet? Kan de nieuwe ondernemer deze vergunningen aanvragen en zo ja, aan welke eisen moet hij dan voldoen?  

Meer informatie over in verband met de arbeidsovereenkomsten die jij misschien hebt afgesloten, vind je hieronder. De huurovereenkomst komt bij punt 11 aan de orde.

10. Personeel
Inventariseer de arbeidsovereenkomsten inclusief de arbeidsvoorwaarden. Beschrijf de achtergrond en de kwaliteiten van de medewerkers.  

Wat betekent de overgang van jouw overneming voor deze arbeidsovereenkomsten? Onder bepaalde voorwaarden is wettelijk geregeld dat deze overgaan op de koper. De werknemers hebben dan een arbeidsovereenkomst met de koper. Als verkoper blijf je een jaar lang wettelijk medeverantwoordelijk voor de afspraken met medewerkers. Maar of sprake is van overgang van onderneming luistert nauw. Daarom moet je je over de personele gevolgen laten adviseren door een arbeidsrechtjurist.  

11. Locatie en huisvesting 
De locatie waar je bedrijf is gevestigd is van groot belang bij de verkoop van je bedrijf. Denk eens aan een lijstenmakerij die gevestigd is in de drukste winkelstraat van de stad: in deze situatie zal de koper jouw bedrijf alleen overnemen als hij over de bedrijfsruimte kan beschikken. De locatie is dan immers bepalend voor de omzet.  

Huur
Als je huurt is het belangrijk dat je je verdiept in de mogelijkheden voor de koper om de huur al dan niet voort te zetten. Dit wordt bepaald door het type pand waar jouw bedrijf gevestigd is.  

Je huurt publiek toegankelijke middenstandsbedrijfsruimte
Voor huur van publiek toegankelijke middenstandsbedrijfsruimte, zoals een winkelpand, is de wettelijke regel dat de duur van de overeenkomst 5+5 jaar is. Na de eerste periode kan de huurder de overeenkomst opzeggen, de verhuurder niet. De huurder is dus beschermd. Wil de huurder tussentijds opzeggen, bijvoorbeeld na 2 jaar, dan kan dat niet. 

Als je bedrijf gevestigd is in zo’n middenstandsruimte dan kan de koper de bestaande huurovereenkomst ongewijzigd overnemen. Dit heet ‘indeplaatsstelling’. Voordeel hiervan is dat de koper het bedrijf kan voortzetten op de huidige locatie.   

Je huurt een andere bedrijfsruimte
Voor “overige, gewone bedrijfsruimte” (zoals werkplaatsen, kantoren of opslagplaatsen) geldt dat de huurtermijn en opzegtermijn in onderling overleg tussen huurder en verhuurder bepaald worden.  

Als verkoper is het belangrijk om rekening te houden met de opzegtermijn.  

De koper moet desgewenst met de verhuurder overeenstemming bereiken over een nieuw af te sluiten huurovereenkomst.  

Je kunt verwachten dat de koper de zekerheid wil hebben dat hij op jouw huidige locatie kan blijven. Hij zal daarom in de (voorlopige) koopovereenkomst een ontbindende voorwaarde willen opnemen in het geval dit niet lukt.  

Eigendom
Als jij eigenaar bent van jouw bedrijfsruimte én deze ruimte geen onderdeel uitmaakt van de verkoop dan zal de koper op zoek moeten naar een nieuwe locatie, of de bedrijfsruimte van jou huren.  

Laat je bij het opstellen van de huurovereenkomst en het onderhandelen over de voorwaarden door een jurist begeleiden. In de huurovereenkomst worden belangrijke zaken geregeld, zoals de huurtermijn, opzegtermijn, huurprijs, servicekosten, onderhoud en jaarlijkse huuraanpassing.  

Je kan nu verder gaan met het opstellen van het plan van aanpak en vervolgens het informatiedocument.